« تمام طبيبان گذشته و حال اتفاق رأى دارند كه اگر امكان داشت كه پس از ختم الرسل حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و سلّم پيغمبرى بيايد بدون شك شيخ ابن سينا مىبود . » نظامى عروضى پس از برشمردن كتاب‌هاى زياد درسى براى درس پزشكى در پايان مىنويسد : « اگر طالب علمى بخواهد كه نيازى به اين‌همه كتاب نداشته باشد ، لازم است كه فقط قانون ابن سينا را بخواند كه آن از همهء اين كتاب‌ها او را فارغ خواهد ساخت . » باز مىگويد كه « سيد كونين پيشواى جهان رسول اكرم صلى اللّه عليه و سلّم مىفرمايد كلّ الصّيد فى جوف الفرا : همهء شكارها در شكم گورخر است . همين سخن را مىتوان دربارهء قانون به كار برد كه حاوى تمام رشته‌هاى پزشكى است . » وقتى نظامى [ عروضى ] خبردار شد كه كتابى در ردّ قانون تحت عنوان « اصلاح قانون » نوشته‌اند ، پس از مطالعهء آن منتقد را سخت نكوهش كرد و گفت كه « كسى كه نتواند نخستين مسئله قانون را درك كند چه حقّ انتقاد و ايراد دارد . » او مىنويسد : « چهار هزار سال بود تا حكماى اوايل جان‌ها گداختند و روان‌ها درباختند تا علم حكمت را به جاى فرود آرند نتوانستند . تا بعد از اين مدّت حكيم مطلق و فيلسوف اعظم ارسطاطاليس اين نقد را به قسطاس منطق بسخت و به محكّ حدود نقد كرد و به مكيال قياس بپيمود تا شكّ و ريب ازو برخاست و منقّح و محقّق گشت ، و بعد ازو در اين هزار و پانصد سال هيچ فيلسوف به كنه سخن او نرسيد و بر جادّهء سياقت او نگذشت الّا افضل المتأخرين حكيم المشرق حجّة الحقّ على الخلق ابو على الحسين بن عبد اللّه بن سينا ، و هركه بر اين دو بزرگ اعتراض كرد خويشتن را از زمرهء اهل خرد بيرون آورد و در سلك اهل جنون ترتيب داد . » « 1 » ابن سينا نگارش قانون را در جرجان در منزل ابو محمّد شيرازى آغاز كرده بود و بعد

--> ( 1 ) - چهار مقاله ، به كوشش دكتر محمّد معين - دانشگاه تهران - 1334 ، ص 141 - 142 .